Sprawozdanie: Strażnicy Mazur

Uczestnikami ekozespołów w Ośrodku Szkolno - Wychowawczym w Łupkach są uczniowie z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym i znacznym, realizujący program ekozespołów: "Strażnicy Mazur". W wypełnianiu zadań związanych z ochroną przyrody wspierają nas uczniowie z klasy Vc ze Szkoły Podstawowej nr 4 w Piszu Opiekun: p. Katarzyna Grosfeld-Brzostowska. Współpraca ta odbywa się w ramach programu: "E-ko-ledzy" i poza realizacją założonych celów ekologicznych, pozwala na integrację dzieci niepełnoprawnych z ich zdrowymi kolegami.

W założeniu, spotkania miały odbywać się co dwa tygodnie w wymiarze 2 godz, jednak ze względu na specyfikę pracy z uczniami z upośledzeniem umysłowym, realizacja wielu zadań wymagała znacznie wydłużonego czasu. Metody i formy pracy także musiały być dostosowane do poziomu funkcjonowania i możliwości odbioru naszych uczniów. Praca z nimi musiała być oparta na konkretach, dlatego też najczęściej stosowanymi formami pracy były wycieczki i działania praktyczne. Były to zajęcia pozalekcyjne, prowadzone nieodpłatnie, realizowane w dużej mierze dzięki pomocy sponsorów i dotacji z Fundacji Ochrony Wielkich Jezior Mazurskich.

Pierwsze spotkanie odbyło się 14.11.2003r. w trakcie którego powołano 3 ekozespoły, przedstawiono program i cele działań koła ekologicznego, zapoznano z metodami i formami pracy. Na kolejnym, 28.11.2003r.- poszliśmy na wycieczkę po najbliższej okolicy, podczas której dokonaliśmy obserwacji krajobrazu. Zwróciliśmy uwagę na to, co człowiek przekształcił i zniszczył w swojej okolicy oraz co zostało przez niego nie zmienione. Oceniliśmy i utrwaliliśmy wygląd pobliskich gospodarstw.

Z zaplanowanych przez nas działań na rzecz ochrony przyrody w najbliższej okolicy udało nam się przeprowadzić kampanię: "Pomóżmy zwierzętom", w ramach której:

- wykonaliśmy album o ptakach, - zbudowaliśmy karmniki,
- dokarmialiśmy ptaki zimą,
- zorganizowaliśmy choinkę dla zwierząt,
- wykonaliśmy gazetkę o dokarmianiu zwierząt i ptaków zimą,

Systematycznie opiekujemy się klombem kwiatowym: pielimy i przerywamy znajdujące się tam rośliny, dosadzamy i dosiewamy nowe.

Realizując blok tematyczny: "Odpady", zapoznałyśmy dzieci z pojęciami: utylizacja i recykling, nauczyłyśmy je segregować i rozpoznawać pojemniki przeznaczone do zbiórki surowców wtórnych. Przy pojemniku z napisem ustawiałyśmy konkretny przedmiot (butelka szklana, plastikowa, puszka, papier). Uznałyśmy, że opracowanie piktogramów ułatwiających rozróżnianie pojemników będzie kolejnym etapem. Dla lepszego zobrazowania tematyki wykorzystałyśmy również grę edukacyjną: "Sortowanie na ekranie". Uczestnicy ekozespołów wystąpili z prośbą do pani dyrektor o sprowadzenie do Ośrodka pojemników przeznaczonych do selektywnej zbiórki odpadów.

Podsumowanie i utrwalenie zdobytej wiedzy odbyło się w trakcie wycieczki do Sortowni Surowców Wtórnych w Olsztynie w dniu 20.04.2004r. Uczestnicy naocznie przekonali się, że warto segregować odpady, aby w ten sposób chronić środowisko. Pobyt w sortowni odpadów zrobił na nich ogromne wrażenie.

Członkowie ekozespołów postanowili włączyć się w akcję zbierania puszek aluminiowych i makulatury. Udało nam się zebrać: 37 kg puszek, czyli 2220 sztuk i 147 kg papieru. Niektóre odpady wykorzystaliśmy na zajęciach plastyczno-technicznych.

Odwiedziliśmy również Wysypisko Śmieci w Kotle Dużym w dniu 26.03.2004r. Tu uczestnicy zobaczyli hałdy niesegregowanych odpadów, które będą wiecznym problemem dla środowiska naturalnego a w konsekwencji również dla samego człowieka. Jeszcze większym problemem są "dzikie wysypiska" śmieci, które mieliśmy okazję zaobserwować w trakcie licznych wycieczek i akcji sprzątania świata. Większość z nich uprzątnęliśmy sami. Stwierdziliśmy z przykrością, że miejsca, które uprzątnęliśmy, zostały znowu zanieczyszczone, co świadczy o niskiej świadomości ekologicznej niektórych mieszkańców pobliskich wsi. Wtedy postanowiliśmy, że w kolejnych latach naszej działalności, w porozumieniu z sołtysem i burmistrzem i przy ich pomocy, będziemy przybliżać innym mieszkańcom wsi problematykę ochrony przyrody.

Okazało się, że nawet nasi uczniowie doskonale orientują się, jak ogromne znaczenie w przyrodzie ma woda. Prześcigali się w podawaniu rozwiązań, w jaki sposób możemy ograniczyć jej zużycie i oczywiście wszyscy podjęli takie zobowiązania. W trakcie pobytu w pracowni informatycznej u naszych e-ko-legów ze szkoły podstawowej nr 4 w miesiącu styczniu zaprojektowaliśmy i wykonaliśmy plakietki zachęcające do oszczędzania wody. Po wycieczce do oczyszczalni ścieków w dniu 12.03.2004r. nikt nie miał już żadnych wątpliwości, że wodę trzeba chronić od zanieczyszczeń.

Zanim przystąpiłyśmy do rozmów o oszczędzaniu energii, musiałyśmy wyjaśnić dzieciom, co to takiego jest ta energia, co wcale nie było dla nich takie oczywiste. Wiedzę tę starałyśmy się przekazać im w formie zabawy. Następnie, wspólnie z uczestnikami ekozespołów ze szkoły podstawowej nr 4 w Piszu, wykonaliśmy obwody elektryczne (luty, 2004r.)

Na następnym spotkaniu w marcu ustaliliśmy sposoby oszczędzania energii i wykonaliśmy plakietki zachęcające innych do tego samego, po czym umieściliśmy je w szkole przy włącznikach światła. Aby zmniejszyć zużycie prądu w naszej placówce, podjęłyśmy działania zmierzające do wymiany zwykłych żarówek na energooszczędne świetlówki. Udało nam się pozyskać sponsorów, którzy albo przekazali nam świetlówki, albo pieniądze na ich zakup. Do tej pory wymieniłyśmy żarówki w dwóch klasach (25 sztuk). Działania te zamierzamy kontynuować w przyszłym roku szkolnym.

Na kolejnych zajęciach dzieci poznały środki transportu i ich ilość dawniej i dziś. Wszyscy zgodnie uznali, że współczesne pojazdy znacznie bardziej zanieczyszczają środowisko i trzeba zdecydowanie ograniczyć ilość emitowanych przez nie spalin. Postanowienie to w naszym przypadku znalazło swój praktyczny wymiar - zamiast udać się na kilka wcześniej zaplanowanych wycieczek, zorganizowaliśmy jedną, w trakcie której udało nam się zrealizować wszystkie założone cele. Właśnie podczas wspomnianej wycieczki (20.04.2004r.) zwiedziliśmy hipermarket "Real", w którym mieliśmy okazję zaobserwować żywność zdrową i taką, która zawierającą środki chemiczne. Zwróciliśmy też uwagę na różne rodzaje opakowań (naturalne, sztuczne, jednorazowe, wielokrotnego użytku, zwrotne). Zobaczyliśmy jak wiele toreb jednorazowych wydawanych jest w jednym takim sklepie i przypomnieliśmy sobie, jaki problem stanowią one dla środowiska. Uznaliśmy, że najlepsze są torby wielorazowego użytku wykonane z materiału i postanowiliśmy takie uszyć. Było to możliwe dzięki dofinansowaniu z Fundacji Ochrony Wielkich Jezior Mazurskich. W realizacji tego zadania bardzo pomogli nam rodzice naszych uczniów. Torby te oznakowaliśmy w specjalny sposób, zachęcający innych do naśladowania naszych działań.

W trakcie wycieczki zwiedziliśmy również gospodarstwo ekologiczne "Kozi raj". Zapoznaliśmy się tam z pracą gospodarzy i sposobami produkcji zdrowej żywności (ekologiczna, przydomowa mleczarnia). Ze smakiem zjedliśmy obiad przygotowany z ich własnych produktów.

Po powrocie zorganizowaliśmy własną eko-ucztę, do przygotowania której wykorzystaliśmy własnoręcznie wyhodowane nowalijki. Zaprosiliśmy na nią również kolegów i koleżanki, którzy jeszcze nie należą do koła ekologicznego, aby podzielić się z nimi zdobytą wiedzą o ochronie środowiska. Byli bardzo zainteresowani tym co robimy i większość z nich wyraziła chęć przyłączenia się do naszych działań. W celu zaangażowania jak największej ilości osób do działań na rzecz środowiska prowadziliśmy też inne działania, nie tylko te "przez żołądek do serca", choć nie wszystkie są przyjmowane z takim samym zrozumieniem. Na przykład, postanowiliśmy przywitać wiosnę, jak przystało na ekologów, nie topiąc Marzanny. Nasza kukła, wykonana z surowców wtórnych, wielokrotnie jeszcze pomagała nam w sprzątaniu najbliższej okolicy, po czym została publicznie "posegregowana".

O naszych działaniach i akcjach ekologicznych informujemy dzięki prowadzonej przez nas gazetce Eko-Echo. Podejmujemy wspólne przedsięwzięcia z uczniami klasy 5 "c" ze szkoły podstawowej nr 4 w Piszu, dzięki czemu mamy szersze pole do działania i większy krąg potencjalnych odbiorców - oni prowadzą akcję informacyjną na swoim terenie, my - na swoim.

Cieszymy się, że jak co roku, do sprzątania w ramach akcji "Dni Ziemi" przystąpiły wszystkie klasy z naszej szkoły, co uczciliśmy wspólnym ogniskiem z kiełbaskami. Na święto te przygotowaliśmy również występy artystyczne pt.: "Cztery pory roku" i krótką inscenizację. 30.04.2004r. byliśmy na wycieczce w nadleśnictwie.

Wzięliśmy udział w IV edycji ekologicznego konkursu "Program ekozespołów w mojej szkole", w którym zostaliśmy nagrodzeni i wyłonieni spośród innych laureatów do etapu ogólnopolskiego. 22.06.2004r. nastąpiło rozstrzygnięcie - zajęliśmy I miejsce w konkursie ogólnopolskim, nasze koło ekologiczne otrzymało w nagrodę komputer.

Wydarzenie to uczciliśmy 24.06.2004r. podczas ostatniego w tym roku spotkania ekozespołów, przy wspaniałym, ogromnym torcie przygotowanym przez wdzięcznych rodziców naszych uczniów. Na spotkaniu tym również podsumowaliśmy naszą dotychczasową działalność. Dokonaliśmy ewaluacji programów "Strażnicy Mazur" i "E-ko-ledzy" oraz określiliśmy kierunek prac na przyszły rok. Przekazaliśmy nagrody dla uczestników ekozespołów z klasy V "c" ze SP nr 4 w Piszu (albumy, dyplomy, odznaki "Strażników Mazur" które zakupiliśmy dzięki dotacji z Fundacji Ochrony Wielkich Jezior Mazurskich, oraz wykonane przez nas ekologiczne torby na zakupy). Podziękowaliśmy również rodzicom, bez pomocy których niektóre zadania nie byłyby możliwe do osiągnięcia, realizacja innych byłaby znacznie utrudniona.

W najbliższym czasie chcemy ustanowić honorowych członków ekozespołów działających w ramach programu "Strażnicy Mazur", czyli wszystkich darczyńców, którzy wspierali naszą działalność i dzięki temu też przyczynili się do ochrony przyrody.

Instruktorzy ekozespołów:

Agnieszka Osińska
Małgorzata Ostrowska
Ewa Sadowska