Paweł Jankowski o „Kraterze”, ucieczce z Warszawy i literackim buncie

W środowy wieczór w bibliotece Szkoły Podstawowej Nr 4 w Piszu mieliśmy okazję poznać kulisy powstawania powieści „Krater. Scottys Castle. Prawdziwa historia zaginionego miasta”. Paweł Jankowski, warszawiak, który dwa lata temu zamienił stołeczny wyścig szczurów na życie w Szczechach Małych, zaprezentował wizję świata z roku 2055 – świata po globalnym kolapsie, wojnach o zasoby i upadku znanych mocarstw.

W środowy wieczór w bibliotece Szkoły Podstawowej Nr 4 w Piszu mieliśmy okazję poznać kulisy powstawania powieści „Krater. Scottys Castle. Prawdziwa historia zaginionego miasta”. Paweł Jankowski, warszawiak, który dwa lata temu zamienił stołeczny wyścig szczurów na życie w Szczechach Małych, zaprezentował wizję świata z roku 2055 – świata po globalnym kolapsie, wojnach o zasoby i upadku znanych mocarstw.

Choć na sali zabrakło zapowiadanych żartobliwie przez autora (który odegrał scenkę przed spotkaniem) „burmistrza, starosty i księdza proboszcza”, atmosfera podczas spotkania z Pawłem Jankowskim była gęsta – nie tylko od literackiej fikcji, ale i od dymu z metaforycznego pieca, przy którym autor ogrzewa się w swoim mazurskim azylu.

Mechanik, który śnił o końcu świata

– Skończyłem liceum samochodowe, maturę z polskiego zdałem najlepiej, ale nigdy nie przywiązywałem wagi do edukacji literackiej – wyznał z rozbrajającą szczerością Jankowski. Autor „Krateru” to postać nietuzinkowa. Przez 30 lat związany z biznesem, postanowił wrócić do świata analogowego. – Palimy w piecu, żyjemy po swojemu – mówił o swojej codzienności na Mazurach.

Książka, którą promował, rodziła się w bólach przez 15 lat. Zaczęło się od snu w 2011 roku, w którym zobaczył zapadające się miasto. Ten oniryczny obraz stał się fundamentem dla powieści science-fiction, która pod płaszczem futurologii przemyca gorzką diagnozę współczesności. – Piszę, żeby uciec w świat wyobraźni. Nie czytam dużo, wolę pisać – deklarował autor, podkreślając, że woli tworzyć nowe światy niż odtwarzać cudze.

Spotkanie uświetnił Reda Paweł Haddad, aktor i lektor, którego głęboki głos przeniósł słuchaczy prosto do zrujnowanej Kalifornii przyszłości. Interpretacje fragmentów – opisujących rozmowę z zdradzieckim „Foxem” oraz walkę o przetrwanie z udziałem robotycznego psa – wywołały na sali poruszenie.

– Czytanie na głos rozwija wyobraźnię, a oglądanie to tylko odbiór gotowego produktu – zauważył Haddad, broniąc wartości słowa mówionego i pisanego w erze cyfrowej.

Bunt przeciwko systemowi

Jankowski nie krył swojego krytycznego stosunku do rynku wydawniczego. „Krater” to dzieło wydane w modelu self-publishing. Autor sam złożył, zredagował (przyznając się do walki z ortografią) i wydrukował książkę, nazywając współpracę z dużymi wydawnictwami „niewolnictwem”. – Nie zależy mi na zarabianiu na pisaniu, to moja pasja. Chcę, żeby to trafiło do ludzi – mówił.

Wizja roku 2055, którą roztacza Jankowski, nie jest optymistyczna. To świat „elektrycznej mafii”, gdzie technologia, zamiast służyć, zniewala, a surowce są cenniejsze niż życie. Jednak, jak zauważył autor, nawet w „Dolinie Śmierci” tli się nadzieja, uosabiana przez bohaterów wzorowanych na jego najbliższych – w tym żonie, obecnej na spotkaniu.

Epilog z kotem w tle

Mimo ciężaru gatunkowego (wojna, zagłada, upadek cywilizacji), spotkanie zakończyło się humorystycznym akcentem – wierszem o kotce Rysi, która „wraca umyła, choć błota nie zmyła”. To doskonale podsumowało postawę Pawła Jankowskiego: człowieka, który pisze o końcu świata, ale twardo stąpa po mazurskiej ziemi, ceniąc sobie prostotę, niezależność i dobry humor.

Sprzedaż charytatywna

Książka „Krater” - dystopijna powieść science fiction - jest dostępna w sprzedaży bezpośredniej u autora, który – jak sam mówi – woli być „niedoczesany” i wytykany przez korektorów, niż sformatowany przez rynek. Autor postanowił przekazać zysk z 300 egzemplarzy dzieła na cel charytatywny. Owe książki można kupić w księgarni Iskra w Piszu przy ul. 1 Maja. Dochód przeznaczony będzie na dom dla dziecka "Skrzydłą Anioła" w Łupkach.